İSTİNYE ÜNİVERSİTESİ BİLGİ PAKETİ / DERS KATALOĞU
Ders Genel Tanıtım Bilgileri
| Ders Kodu: | OPT104 | ||||
| Ders İsmi: | Optisyenlik 2 | ||||
| Ders Yarıyılı: | Bahar | ||||
| Ders Kredileri: |
|
||||
| Öğretim Dili: | Türkçe | ||||
| Ders Koşulu: | |||||
| Ders İş Deneyimini Gerektiriyor mu?: | Hayır | ||||
| Dersin Türü: | Zorunlu | ||||
| Dersin Seviyesi: |
|
||||
| Dersin Veriliş Şekli: | Yüz yüze | ||||
| Dersin Koordinatörü: | Öğr. Gör. BİLGEN ŞİMŞEK | ||||
| Dersi Veren(ler): | Öğr.Gör.Bilgen ŞİMŞEK | ||||
| Dersin Yardımcıları: |
Dersin Amaç ve İçeriği
| Dersin Amacı: | Bu dersin amacı, öğrencilerin optisyenlik alanındaki temel teorik bilgilerini uygulamaya dönüştürmelerini sağlamaktır. Öğrencilerin gözlük camlarını özelliklerine göre ayırt edebilmesi, ölçüm ve montaj işlemlerini doğru tekniklerle gerçekleştirebilmesi ve reçete bilgilerini uygulamaya aktarabilmesi hedeflenmektedir. Böylece öğrenci, mesleki uygulamalara bilinçli ve teknik yeterlilikle başlayabilecek düzeye ulaşır. |
| Dersin İçeriği: | Bu ders; gözlük çerçevelerinin yapısal anatomisi, tasarım ve materyal özellikleri, yüz şekline uygun çerçeve seçimi ve mekanik ayarlamalar gibi temel optisyenlik uygulamalarını kapsar. Ayrıca pupilla mesafesi (PD), optik merkez, montaj yüksekliği ölçümleri; pantoskopik açı, verteks mesafesi gibi optik parametrelerin değerlendirilmesi öğretilir. Manuel fokometre kullanılarak sferik ve silindirik camların ölçümü, optik reçetelerin okunması, transpozisyon işlemleri ve ADD kavramı ele alınır. Ders sonunda öğrenciler tek odaklı camların farklı çerçeve tiplerine uygun şekilde montajını uygulamalı olarak gerçekleştirir. |
Öğrenme Kazanımları
|
Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;
1) Gözlük çerçevelerinin yapısal bölümlerini tanımlar ve işlevlerini açıklar. 2) Çerçeve materyallerini ve tasarım tiplerini ayırt ederek uygun kullanım alanlarını belirler. 3) Yüz şekline ve kullanıcı özelliklerine uygun çerçeve seçimi yapar. 4) Çerçeve üzerinde temel mekanik ayarlamaları (sap, burun pedi, denge ayarı vb.) uygular. 5) Pupilla mesafesi (PD), optik merkez ve montaj yüksekliği ölçümlerini doğru şekilde yapar. 6) Manuel fokometre kullanarak tek odaklı sferik ve silindirik camların diyoptrik güçlerini ölçer. 7) Silindirik merceklerde ana meridyenleri ve güç farklarını belirler. 8) Optik reçeteleri (SPH, CYL, AX, ADD) doğru okur ve yorumlar. 9) Reçetelerde transpozisyon işlemini uygular. |
Ders Akış Planı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
| 1) | Dersin tanıtımı, konu işleyiş planı, önceki konuların yeni konularla ilişkilendirilmesi | ''Gözkçülük'' Aksak E., Küçüker T. Eskişehir 2005, Kurs-Ders Kitapları ''Temel Optisyenlik'' Özdemir E., Yarar O., 2016 Güneş Tıp Kitabevleri |
| 2) | Çerçevenin yapısal anatomisi • Çerçevenin ana bölümleri: rim halkası, sap, köprü • Yardımcı parçalar: burun pedleri, çerçeve kolları, menteşe, vida • Parçaların görevleri ve birbirleriyle ilişkisi • Çerçeve yapısının cam montajı ve konforla ilişkisi Uygulama Çalışmaları Çerçeve üzerinde parça gösterme ve adlandırma Parça–işlev eşleştirme etkinliği Menteşe türlerini gözlemleme (yaylı / standart) Basit gevşeme veya hizasızlık durumunda hangi parçanın etkilenebileceğini tartışma | ''Gözkçülük'' Aksak E., Küçüker T. Eskişehir 2005, Kurs-Ders Kitapları ''Temel Optisyenlik'' Özdemir E., Yarar O., 2016 Güneş Tıp Kitabevleri |
| 3) | Çerçevelerin tasarım ve yapısal tiplerine göre sınıflandırılması • Tam çerçeve, nilör çerçeve, faset modeller • Metal, plastik ve kombine çerçeve tasarım ve farkları • Spor, klasik, çocuk ve özel tasarım çerçeveler • Çerçeve tipinin kullanım amacı ve hasta profiliyle ilişkisi Uygulama Çalışmaları Farklı çerçeve tiplerini ayırt etme Hangi cam türünün hangi çerçeveye daha uygun olduğunu tartışma Çocuk, yaşlı ve aktif kullanıcı için uygun çerçeve seçimi senaryosu Çerçeve tipi–dayanıklılık–ağırlık karşılaştırması | ''Gözkçülük'' Aksak E., Küçüker T. Eskişehir 2005, Kurs-Ders Kitapları ''Temel Optisyenlik'' Özdemir E., Yarar O., 2016 Güneş Tıp Kitabevleri |
| 4) | Çerçevelerin üretim materyalleri ve kullanım özelliklerine etkisi • Asetat, TR-90, Optyl, polikarbonat gibi plastik hammaddeler • Metal alaşımlar: Monel, titanyum, paslanmaz çelik • Hipoalerjenik malzemeler • Malzeme seçiminin ağırlık, esneklik ve dayanıklılığa etkisi Uygulama Çalışmaları Farklı malzemeden üretilmiş çerçeveleri karşılaştırma Esneklik ve dayanıklılık gözlemi Hafiflik–dayanıklılık ilişkisini değerlendirme Alerji öyküsü olan bir hasta için uygun malzeme seçimi senaryosu | ''Gözkçülük'' Aksak E., Küçüker T. Eskişehir 2005, Kurs-Ders Kitapları ''Temel Optisyenlik'' Özdemir E., Yarar O., 2016 Güneş Tıp Kitabevleri |
| 5) | Yüz Şekillerine Göre Gözlük Çerçevesi Seçimi • Temel yüz şekilleri: oval, yuvarlak, kare, dikdörtgen, üçgen, kalp • Yüz şekline göre çerçeve formu seçimi • Çerçeve boyutunun yüz oranlarıyla ilişkisi • Köprü tipi ve burun yapısının çerçeve seçimine etkisi • Estetik denge ve optik merkez ilişkisi Uygulama Çalışmaları Öğrenciler birbirlerinin yüz şekillerini analiz eder Uygun ve uygun olmayan çerçeve örnekleri karşılaştırılır “Bu yüz tipine hangi çerçeve neden uygundur?” tartışması Hasta profili senaryosu ile çerçeve önerme çalışması | ''Gözkçülük'' Aksak E., Küçüker T. Eskişehir 2005, Kurs-Ders Kitapları ''Temel Optisyenlik'' Özdemir E., Yarar O., 2016 Güneş Tıp Kitabevleri |
| 6) | Gözlük Çerçevesinde Mekanik Ayarlamalar • Çerçeve ayarının amacı • Yüzde denge ve temas noktaları • Sap ayarları (kulak arkası uyumu) • Burun pedi ayarlarının önemi • Çerçeve eğriliklerinin düzeltilmesi • Yanlış ayarın doğurabileceği sorunlar (kayma, baskı, iz yapma) Uygulama Çalışmaları Çerçevenin masada ve yüzde duruşunu kontrol etme Sap açısı ve uzunluğu gözlemleme Burun pedi pozisyonu inceleme Dengesiz çerçeve örneklerini analiz etme Hangi durumda hangi ayarın yapılması gerektiğini tartışma Burun pedi, sap spirali, vida ve yay değişimi Saha Çalışması Bir çerçeve üretim kompleksine teknik gezi. | ''Gözkçülük'' Aksak E., Küçüker T. Eskişehir 2005, Kurs-Ders Kitapları ''Temel Optisyenlik'' Özdemir E., Yarar O., 2016 Güneş Tıp Kitabevleri |
| 7) | Ara Sınav | ''Gözkçülük'' Aksak E., Küçüker T. Eskişehir 2005, Kurs-Ders Kitapları ''Temel Optisyenlik'' Özdemir E., Yarar O., 2016 Güneş Tıp Kitabevleri |
| 8) | PD, Optik Merkez, Geometrik Merkez ve Montaj Yüksekliği • Pupilla mesafesi nedir? • Optik merkez kavramı • Geometrik merkez kavramı • Optik merkez – geometrik merkez farkı • Montaj yüksekliği nedir? • Hatalı ölçümlerin görmeye etkisi Uygulama Çalışmaları Öğrencilerin birbirlerinden PD ölçmesi Çerçeve üzerinde geometrik merkez belirleme Cam üzerinde optik merkez işaretleme Montaj yüksekliği belirleme çalışması | ''Gözkçülük'' Aksak E., Küçüker T. Eskişehir 2005, Kurs-Ders Kitapları ''Temel Optisyenlik'' Özdemir E., Yarar O., 2016 Güneş Tıp Kitabevleri |
| 9) | Gözlük Çerçevelerinde Pantoskopik ve Retroskopik Açı, Verteks Mesafesinin Etkin Güçle İlişkisi • Numaralı camlarda verteks mesafesinin klinik önemi Uygulama Çalışmaları Farklı açılara ayarlanmış çerçeveleri gözlemleme Çerçevenin yüz üzerindeki duruşunu değerlendirme Hatalı açı senaryolarını analiz etme Açı farklarının görüş ve konfor üzerindeki etkisini tartışma | ''Gözkçülük'' Aksak E., Küçüker T. Eskişehir 2005, Kurs-Ders Kitapları ''Temel Optisyenlik'' Özdemir E., Yarar O., 2016 Güneş Tıp Kitabevleri |
| 10) | Manuel Fokometre Tanıtımı ve Sferik (SPH) Camların Ölçülmesi • Manuel fokometre nedir? • Cihazın ana bölümleri ve çalışma prensibi • Cam yerleştirme kuralları • Netlik ayarı ve skala okuma • Optik merkezin bulunması Uygulama Çalışmaları Manuel fokometrede parça tanıma Fokometre değerlerinin reçete değerlerine çevrilmesi Tek odaklı SPH merceklerin manuel fokometre yardımı ile ölçümü Tek odaklı CYL merceklerin manuel fokometre yardımı ile ölçümü Farklı diyoptrilerde ölçüm karşılaştırması Ölçüm sonuçlarının kaydedilmesi | ''Gözkçülük'' Aksak E., Küçüker T. Eskişehir 2005, Kurs-Ders Kitapları ''Temel Optisyenlik'' Özdemir E., Yarar O., 2016 Güneş Tıp Kitabevleri |
| 11) | Silindirik Merceklerde Farklı Meridyenlerdeki Optik Güçlerin Belirlenmesi • Meridyen kavramı • Silindirik merceklerde ana meridyenler • Maksimum ve minimum güç meridyenleri • Sferik ve silindirik bileşenlerin birlikte değerlendirilmesi • Astigmatik düzeltmenin optik temeli Uygulama Çalışmaları Silindirik camın fokometrede farklı meridyenlerde ölçülmesi Manuel fokotmetre üzerinde ölçümleme Ana meridyenlerin belirlenmesi Güç farkının gözlemlenmesi SPH + CYL kombinasyonlu cam örneklerinin incelenmesi Öğrencilerin ölçüm sonuçlarını tabloya kaydetmesi | ''Gözkçülük'' Aksak E., Küçüker T. Eskişehir 2005, Kurs-Ders Kitapları ''Temel Optisyenlik'' Özdemir E., Yarar O., 2016 Güneş Tıp Kitabevleri |
| 12) | Optik Reçetelerin Okunması, Yorumlanması ve ADD Kavramı • Optik reçete bölümleri • SPH, CYL, AX değerlerinin anlamı • ADD değerinin yorumu • Uzak ve yakın reçete farkları • Reçete bilgilerinin cam tipine yansıması • Basit reçete örneklerinin analiz edilmesi Uygulama Çalışmaları Gerçek reçete örnekleri üzerinde değer okuma SPH ve CYL içeren reçeteleri ayırt etme ADD bulunan reçeteleri inceleme Verilen reçeteye uygun cam tipini sözlü olarak belirleme Reçete–cam ölçümü eşleştirme çalışması | ''Gözkçülük'' Aksak E., Küçüker T. Eskişehir 2005, Kurs-Ders Kitapları ''Temel Optisyenlik'' Özdemir E., Yarar O., 2016 Güneş Tıp Kitabevleri |
| 13) | Reçetelerde Transpozisyon ve Adisyon (ADD) Kavramı • Transpozisyon (Transpoze) Nedir? • Reçetenin artı silindirden eksi silindire (veya tersi) dönüştürülmesi • SPH, CYL ve AX değerlerinin değişim mantığı • Neden transpozisyon yapılır? • Klinik ve teknik kullanım farkları • Adisyon (ADD) Nedir? • Yakın görme için ek pozitif güç • Presbiyopi ile ilişkisi • Uzak reçete ile yakın reçete farkı • ADD değerinin cam tipine etkisi (bifokal, progresif vb.) Uygulama Çalışmaları Verilen reçeteyi artı silindirden eksi silindire çevirme Basit reçetelerde transpozisyon alıştırmaları ADD içeren reçeteleri ayırt etme Uzak ve yakın değerleri birlikte okuma Hangi reçetenin hangi cam tipine uygun olduğunu tartışma | ''Gözkçülük'' Aksak E., Küçüker T. Eskişehir 2005, Kurs-Ders Kitapları ''Temel Optisyenlik'' Özdemir E., Yarar O., 2016 Güneş Tıp Kitabevleri |
| 14) | Uygulama Sınavı | |
| 15) | Uygulama Sınavı | |
| 16) | Final Sınavı |
Kaynaklar
| Ders Notları / Kitaplar: | 3958 ve 5193 Sayılı Optisyenlik Kanunu “Gözlükçülük” Aksak E., Küçüker T. Eskişehir 2005, Kurs-Ders Kitapları “Temel Optisyenlik” Özdemir E.,Yarar O.,2016 Güneş Tıp Kitabevleri “Görme Optiği Ve Görme Kusurlarının Düzeltilmesi” Ünlüçerçi N.C. 2016 Nobel Tıp Yayınları Öğretim Görevlisi Notları |
| Diğer Kaynaklar: | Law of Opticians 3958 and 5193 “Eyeglasses” Aksak E., Küçüker T. Eskişehir 2005, Course-Textbooks “Basic Optics” Özdemir E., Yarar O., 2016 Güneş Medical Bookstores “Vision Optics and Correction of Visual Defects” Ünlüçerçi N.C. 2016 Nobel Medical Publications Instructor Notes |
Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi
| Ders Öğrenme Kazanımları | 1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Program Kazanımları |
Ders - Öğrenme Kazanımı İlişkisi
| Etkisi Yok | 1 En Düşük | 2 Orta | 3 En Yüksek |
| Dersin Program Kazanımlarına Etkisi | Katkı Payı |
Ölçme ve Değerlendirme
| Değerlendirme Yöntemleri ve Kriterleri | Aktivite Sayısı | Katkı Payı |
| Ara Sınavlar | 1 | % 30 |
| Final | 1 | % 50 |
| Final Pratik | 1 | % 20 |
| Toplam | % 100 | |
İş Yükü ve AKTS Kredisi Hesaplaması
| Aktiviteler | Aktivite Sayısı | İş Yükü |
| Ders Saati | 12 | 36 |
| Laboratuvar | 12 | 24 |
| Uygulama | 14 | 53 |
| Sunum / Seminer | 4 | 16 |
| Proje | 4 | 16 |
| Ödevler | 3 | 12 |
| Küçük Sınavlar | 1 | 4 |
| Ara Sınavlar | 1 | 1 |
| Final | 1 | 1 |
| Toplam İş Yükü | 163 | |