Tıbbi Laboratuvar Teknikleri | |||||
Önlisans | TYYÇ: 5. Düzey | QF-EHEA: Kısa Düzey | EQF-LLL: 5. Düzey |
Ders Kodu: | UNI032 | ||||
Ders İsmi: | Sosyolojiye Giriş | ||||
Ders Yarıyılı: |
Güz Bahar |
||||
Ders Kredileri: |
|
||||
Öğretim Dili: | |||||
Ders Koşulu: | |||||
Ders İş Deneyimini Gerektiriyor mu?: | Hayır | ||||
Dersin Türü: | Üniversite Seçmeli | ||||
Dersin Seviyesi: |
|
||||
Dersin Veriliş Şekli: | Yüz yüze | ||||
Dersin Koordinatörü: | Dr. Öğr. Üy. SELEN YANMAZ | ||||
Dersi Veren(ler): | Dr. Ekrem SALTIK | ||||
Dersin Yardımcıları: |
Dersin Amacı: | Bu dersin amacı; öğrencileri Sosyoloji sosyal biliminin genel bir anlayışı ile “donatmaktır”. |
Dersin İçeriği: | Toplumbilim kavramlarını kavrayış. Toplumbilmin kurucuları ve sonra onları izleyen kuramcı ile âşinâ bulunuş. Toplumsal meseleler ile alâkalı durum ve oluşumlar karşısında sosyolojik tasavvur imtiyazına sahip oluş. Gezegenimizdeki konumlara göre kültürlerin çeşitliliğinden ve toplumsallaşma süreçlerinin izafîliğinden haberdar bulunmak. Ona göre de, peşin hükümlerden âzâde ve kabûlcülükte engin olmak. |
Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;
1) Toplumun bilimsel gözlemini yapabilir; toplu davranış örüntülerini teşhis edip tanımlayabilir. Toplumda mevcut sosyal kurumları algılar. Onların önemlerini kavrar. Uygarlık tarihindeki aşamaları genel hatlarıyla sayar. Toplumbilmin kurucularından haberdar olduğunu gösterir. Yakın tarihli toplumbilimcileri ismen sayar. Önem verdikleri konuları ayırdeder. İbn-i Haldun ile Müslüman Sosyolojisinin de gündeme geldiğini bilir. Ziya Gökalp’ten itibaren Türk Sosyolojisinin öncülerini sıralar. Sosyolojinin bilgi ve veri toplama yöntemlerinden haberdarlığını ortaya kor. Kültür konusunun göreceliğine örnekler verir. İnsanlığa daha geniş bir ufuk ve hoşgörü içinde bakış istikametinde; bu dersin kazanımlarını açıklar. |
Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
1) | “Sosyoloji” kelimesinin lûgat mânâsı (sözlük anlamı) ve cevap bulmaya gayret ettiği sualler. Toplumun vasıfları (özellikleri). Toplumların sınıflandırılması. | - |
2) | Kümeler ve tasnif çeşitleri. Grup dinamiğine ve liderlek (önderlik / rehberlik) mefhumuna (kavramına) kısa bir bakış. Liderliği, yöneticilikten tefrik ediş (ayırdediş). | - |
3) | Toplumbilimsel düşüncenin evrimi (tekâmülü). Anılan bilim dalının öncüleri: Saint-Simon, Comte, Durkheim, Marx, Weber gibi Toplumbilim kuramcıları. | - |
4) | Sosyoloji / Toplumbilim, diğer beşerî (sosyal) bilimlerle nasıl karşılaştırılabilir? Tarih ve Tarih yazıcılığı ile mukayeseye bir vurgu. Avrupa’nın Medeniyet tarihçesine özlü bir bakış: 100-Yıl-Savaşları, Ortodoks Kilisesi’nin Katoliklik’ten ayrılması (İtizâl / şizm), Rönesans, Reform ve Protestanlığın çıkışı, Aydınlanma devri. | - |
5) | Ticaret kapitalizmi (Merkantilizm) ve sermaye temerküzü (birikimi), Sanayi Devrimi ve neticeleri, Müstemlekelerin (sömürgelerin)―Portekiz ve İspanya’dan Fransa, Birleşik Krallık ve Felemenk’e—el değiştirmesi, Fransız ve Rus ihtilâlleri ile ileriki seğirdimleri. | - |
6) | Osmanlı İmparatorluğu’nun, Karlofça Muahedesi (Antlaşması) ile toprak kaybından itibaren gerilemesi. Denizlerde mağlûbiyet (Çeşme ve Navarin baskınlarına mâruz kalış). Çâre bulma teşebbüsleri. 1839 Tanzimat hareketi. Kırım Savaşı. (Buradan itibaren, Cumhuriyet dönemine kadar özet). | - |
7) | Yakın dönemin toplumbilimcileri ve onların sosyal olguları yorumsama tarzları. | - |
8) | (Michel Foucault üzerinde özel bir vurgu ile) post-modern görüşlere bir nazar. | - |
9) | Müslümanların İçtimaiyat çalışmalarına bir misâl olarak İbn-i Haldun’un çalışmaları. Osmanlı’nın son dönemleri ile cumhuriyetin başlarında toplumbilim faaliyetleri. | - |
10) | Nüfus bilimine (Demografi) dair bir kısa tanıtım ve ilgili tarifler. | - |
11) | Tarih içinde balıkçı toplumlar ve günümüze yansıyan izleri. Tarih içinde denizci toplumlar (Girit ve diğer ticaret erbâbı sahil şehir-devletleri) ve günümüze yansıyan izleri. | - |
12) | Çeşitli sosyal müesseselere (kurum) bir bakış (Aile, Maarif / Eğitim, İktisat, Siyaset, Din, Serbest Zaman Değerlendirme). Alkolizm dâhil olmak üzere Sosyal İnhiraf (sapma). | - |
13) | Dıştan gözükmeyen davranış kalıpları (tavırlar / tutumlar, inançlar, kanaatler). Modalar, aşırı modalar, toplumsal çılgınlıklar, şehir efsaneleri. | - |
14) | Kültür (Hars / Ekin) ve ilgili meseleler. Küreselleşme, getiri ve götürüleri. | - |
Ders Notları / Kitaplar: | BAUMAN, Zygmunt, Tim May (2019), Sosyolojik Düşünmek, 20. Baskı, Ayrıntı Yayınları, İstanbul GİDDENS, Anthony (2016), Sosyoloji (Kısa Fakat Eleştirel Bir Giriş), 6. Baskı, Siyasal Kitabevi, Ankara ÖZKALP, Enver vd. (2005), Davranış Bilimlerine Giriş, Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir RIUTORT, Philippe (2017), Sosyolojiye Giriş Dersleri, Doğu Batı Yayınları, Ankara WEBER, Max (2012), Sosyal Bilimlerin Metodolojisi, 3. Baskı, Küre Yayınları, İstanbul |
Diğer Kaynaklar: | ARON, Raymond (2017), Sosyolojik Düşüncenin Evreleri, 10. Baskı, Kırmızı Yayınevi, İstanbul ARONSON, Elliot, vd. (2012), Sosyal Psikoloji, Kaknüs Yayınları, İstanbul ARSLANTÜRK, Zeki, Tayfun Amman (2013), Sosyoloji (Kavramlar, Kurumlar, Süreçler, Teoriler), 9. Baskı, Çamlıca Yayınları, İstanbul BALLANTİNE, Jeanne H. (2019), Our Social World: Introduction to Sociology, 7th Edition, SAGE Publications, ABD BENTON, Ted (2013), Sosyolojinin Felsefi Kökenleri, Küre Yayınları, İstanbul BOTTOMORE, Tom, Robert Nisbet (2019), Sosyolojik Çözümlemenin Tarihi, 10. Baskı, Kırmızı Y, İstanbul BOZKURT, Veysel (2018), Değişen Dünyada Sosyoloji, Ekin Kitabevi, Bursa BROWNE, Ken (2019), An Introduction to Sociology, 5th Edition, Polity Publishing, ABD ELIAS, Norbert (2016), Sosyoloji Nedir, Olvido Kitap, İstanbul GİDDENS, Anthony, Philip W. Sutton (2019), Sosyoloji, 8. Baskı, Kırmızı Yayınevi, İstanbul LENSKI, Gerhard (1991). Human Societies: A Macrolevel Introduction to Sociology, 6th Edition, McGraw-Hill Book Company, New York. MAUSS, Marcel (2017), Sosyoloji ve Antropoloji, 4. Baskı, Doğu Batı Yayınları, Ankara ÖZDALGA, Elisabeth (2016), Tarihsel Sosyoloji, Doğu Batı Yayınları, Ankara RICHTER, Rudolf (2012), Sosyolojik Paradigmalar, 3. Baskı, Küre Yayınları, İstanbul RITZER, George (2017),Sociolical Theory, 7th Edition, SAGE Publications, ABD RITZER, George, Wendy W. Murphy (2019) Introduction to Sociology, 5th Edt.., SAGE Pub., ABD STEWART, Elbert W. & GLYNN, James (1985). Introduction to Sociology, McGraw-Hill Book, ABD STOLLEY, Kathy S. (2005). The Basics of Sociology, GreenwoodPress, Westport, London. TEZCAN, Mahmut (2016). Sosyolojiye Giriş, 9. Baskı, Anı Yayıncılık, Ankara. TOLAN, Barlas (2005). Sosyoloji, Gazi Kitabevi, Ankara. TOPÇU, Nurettin (2013). Sosyoloji, Dergah Yayınları, İstanbul. TURNER, Jonathan H. (2013). The Emergence of Sociological Theory, 7th Edt.., SAGE Pub., ABD |
Course Learning Outcomes | 1 |
||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Program Kazanımları | |||||||||||||||
1) Tıbbi laboratuvar teknikleri insan sağlığına yönelik mikrobiyoloji, biyokimya, hematoloji, immünoloji gibi temel tıp alanlarının genel ve uygulamalı bilimlerine yönelik yetkinlik kazanarak, hekimlerin gerekli gördüğü hasta örneklerinden tanıya giden yolda temel bilgi ve becerilerini uygular. | |||||||||||||||
2) Tıbbi laboratuvarda tetkikleri yapılacak örneklerin kabulü işleminde görev alır. | |||||||||||||||
3) Analiz öncesi hazırlık işlemlerini yapar, preparatları hazırlar, dezenfeksiyon ve sterilizasyon tekniklerini uygular. | |||||||||||||||
4) Analiz işlemleri için kullanılan kimyasal maddelerin, mikrobiyolojik materyallerin ve besiyerlerinin hazırlanmasından, alınan hasta örneklerinin bu malzeme ve materyallere hangi yöntemlerle uygulanacağına kadar bilgi donanımına sahiptir. | |||||||||||||||
5) Tıbbi laboratuvarda ilgili uzman hekim tarafından istenen tıbbi tetkikleri yapar ve sonuçları kontrol edip, raporlanması ve onaylanması için laboratuvar şefi ve/veya uzman doktora sunar. | |||||||||||||||
6) Biyogüvenlik seviyelerine uygun olarak laboratuvar alet ve sarf malzemelerin depolanması kaydı ve düzenlenme işlemlerine kadar sorumludur. | |||||||||||||||
7) Tıbbi laboratuvar araç gereçlerini kurallarına ve tekniklerine uygun olarak kullanır, kontrollerini ve bakımını yaparak en verimli şekilde çalışmalarını sağlar. | |||||||||||||||
8) Atıkların biyogüvenlik kurallarına göre imhasını takip eder, laboratuvar güvenliğiyle ilgili kritik durumlarda ilgili sorumlulara acil bilgi verir. | |||||||||||||||
9) Tıbbi laboratuvarda iş organizasyonu yapar, ekip çalışmasının sorumluluk bilincinde mesleki görevlerini yerine getirirken, gerektiğinde bireysel sorumluluk üstlenir. | |||||||||||||||
10) Alanı ile ilgili mesleki ve etik değerleri gözeterek meslektaşları, hastalar, hekimler ve diğer sağlık çalışanları ile etkin bir iletişim kurar. | |||||||||||||||
11) Tıbbi laboratuvar alanında çalışan bir birey olarak görev, hak ve sorumlulukları ile ilgili yasa, yönetmelik ve mevzuata uygun hareket eder. | |||||||||||||||
12) Birey ve halk sağlığı, çevre koruma ve iş güvenliği konularında yeterli bilince sahiptir. İletişim konusunda kendini geliştirerek, grup çalışmasında etkin rol alır. | |||||||||||||||
13) Yaşam boyu öğrenme bilincine sahiptir ve öğrenimini aynı alanda bir ileri eğitim düzeyine veya aynı düzeydeki bir mesleğe yönlendirir. | |||||||||||||||
14) Bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü A2 Genel Düzeyinde kullanarak alanındaki bilgileri izler. | |||||||||||||||
15) Alanının gerektirdiği en az Avrupa Bilgisayar Kullanma Lisansı temel düzeyinde bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır. |
Etkisi Yok | 1 En Düşük | 2 Orta | 3 En Yüksek |
Dersin Program Kazanımlarına Etkisi | Katkı Payı | |
1) | Tıbbi laboratuvar teknikleri insan sağlığına yönelik mikrobiyoloji, biyokimya, hematoloji, immünoloji gibi temel tıp alanlarının genel ve uygulamalı bilimlerine yönelik yetkinlik kazanarak, hekimlerin gerekli gördüğü hasta örneklerinden tanıya giden yolda temel bilgi ve becerilerini uygular. | |
2) | Tıbbi laboratuvarda tetkikleri yapılacak örneklerin kabulü işleminde görev alır. | |
3) | Analiz öncesi hazırlık işlemlerini yapar, preparatları hazırlar, dezenfeksiyon ve sterilizasyon tekniklerini uygular. | |
4) | Analiz işlemleri için kullanılan kimyasal maddelerin, mikrobiyolojik materyallerin ve besiyerlerinin hazırlanmasından, alınan hasta örneklerinin bu malzeme ve materyallere hangi yöntemlerle uygulanacağına kadar bilgi donanımına sahiptir. | |
5) | Tıbbi laboratuvarda ilgili uzman hekim tarafından istenen tıbbi tetkikleri yapar ve sonuçları kontrol edip, raporlanması ve onaylanması için laboratuvar şefi ve/veya uzman doktora sunar. | |
6) | Biyogüvenlik seviyelerine uygun olarak laboratuvar alet ve sarf malzemelerin depolanması kaydı ve düzenlenme işlemlerine kadar sorumludur. | |
7) | Tıbbi laboratuvar araç gereçlerini kurallarına ve tekniklerine uygun olarak kullanır, kontrollerini ve bakımını yaparak en verimli şekilde çalışmalarını sağlar. | |
8) | Atıkların biyogüvenlik kurallarına göre imhasını takip eder, laboratuvar güvenliğiyle ilgili kritik durumlarda ilgili sorumlulara acil bilgi verir. | |
9) | Tıbbi laboratuvarda iş organizasyonu yapar, ekip çalışmasının sorumluluk bilincinde mesleki görevlerini yerine getirirken, gerektiğinde bireysel sorumluluk üstlenir. | |
10) | Alanı ile ilgili mesleki ve etik değerleri gözeterek meslektaşları, hastalar, hekimler ve diğer sağlık çalışanları ile etkin bir iletişim kurar. | |
11) | Tıbbi laboratuvar alanında çalışan bir birey olarak görev, hak ve sorumlulukları ile ilgili yasa, yönetmelik ve mevzuata uygun hareket eder. | |
12) | Birey ve halk sağlığı, çevre koruma ve iş güvenliği konularında yeterli bilince sahiptir. İletişim konusunda kendini geliştirerek, grup çalışmasında etkin rol alır. | |
13) | Yaşam boyu öğrenme bilincine sahiptir ve öğrenimini aynı alanda bir ileri eğitim düzeyine veya aynı düzeydeki bir mesleğe yönlendirir. | |
14) | Bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü A2 Genel Düzeyinde kullanarak alanındaki bilgileri izler. | |
15) | Alanının gerektirdiği en az Avrupa Bilgisayar Kullanma Lisansı temel düzeyinde bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır. |
Yarıyıl İçi Çalışmaları | Aktivite Sayısı | Katkı Payı |
Ara Sınavlar | 1 | % 40 |
Final | 1 | % 60 |
Toplam | % 100 | |
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI | % 40 | |
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI | % 60 | |
Toplam | % 100 |
Aktiviteler | Aktivite Sayısı | Aktiviteye Hazırlık | Aktivitede Harçanan Süre | Aktivite Gereksinimi İçin Süre | İş Yükü | ||
Ders Saati | 3 | 1 | 13 | 42 | |||
Sınıf Dışı Ders Çalışması | 13 | 1 | 2 | 39 | |||
Ara Sınavlar | 1 | 20 | 1 | 21 | |||
Final | 1 | 30 | 1 | 31 | |||
Toplam İş Yükü | 133 |