| Ders Kodu: | ANS012 | ||||
| Ders İsmi: | Kanıta Dayalı Uygulamalar | ||||
| Ders Yarıyılı: | Bahar | ||||
| Ders Kredileri: |
|
||||
| Öğretim Dili: | Türkçe | ||||
| Ders Koşulu: | |||||
| Ders İş Deneyimini Gerektiriyor mu?: | Hayır | ||||
| Dersin Türü: | Bölüm/Program Seçmeli | ||||
| Dersin Seviyesi: |
|
||||
| Dersin Veriliş Şekli: | Yüz yüze | ||||
| Dersin Koordinatörü: | Öğr. Gör. ABDULLAH GERGİN | ||||
| Dersi Veren(ler): | ÖĞR. GÖR. ABDULLAH GERGİN | ||||
| Dersin Yardımcıları: |
| Dersin Amacı: | Bu dersin amacı, öğrencilerin sağlık hizmetlerinde bilimsel kanıtları kullanarak etkili, güvenli ve kaliteli bakım sunmalarını sağlamaktır. Öğrencilere; kanıta dayalı uygulamaların temel ilkelerini, kanıt düzeylerini değerlendirme becerilerini, literatür tarama ve klinik soru oluşturma yöntemlerini kazandırmak hedeflenmektedir. Ayrıca öğrenciler, farklı klinik durumlar ve hasta gruplarında kanıta dayalı yaklaşımları uygulayarak, güncel rehberleri eleştirel şekilde değerlendirme ve klinik kararlara entegre etme yeterliliği geliştireceklerdir. Ders aynı zamanda, kanıta dayalı uygulamalarda karşılaşılan etik, kültürel ve yapısal engellere yönelik farkındalık kazandırmayı amaçlamaktadır. |
| Dersin İçeriği: | Bu ders, sağlık alanında çalışan profesyonellerin kanıta dayalı uygulamalar konusunda bilgi ve beceri kazanmalarını amaçlamaktadır. Ders kapsamında öğrenciler, kanıt düzeylerini sınıflandırmayı, klinik sorular oluşturmayı, literatür taramayı ve elde edilen kanıtları klinik kararlara entegre etmeyi öğreneceklerdir. Ayrıca, çeşitli hasta gruplarında (çocuk, yaşlı, madde bağımlısı vb.) ve cerrahi süreçlerde (preoperatif, intraoperatif, postoperatif dönemler) kanıta dayalı uygulamaların nasıl adapte edileceği işlenecektir. Konu başlıkları arasında, cerrahi enfeksiyonların önlenmesi, ameliyata psikolojik hazırlık, akut ağrı yönetimi, anestezi, hipotermi, laparoskopik ve açık cerrahi gibi birçok alanda güncel araştırmalar ve klinik rehberler ele alınacaktır. Ders süresince ayrıca ERAS protokolleri, hasta güvenliği, basınç yaraları, yapay zeka destekli karar sistemleri ve etik-kültürel faktörler de değerlendirilecektir. Öğrenciler, ders sonunda kanıta dayalı bir bakım planı geliştirme, rehberleri eleştirel değerlendirme ve uygulamada karşılaşılan kültürel, etik ve sistemsel engelleri tanımlayabilme yeterliliğine ulaşacaklardır. Ders İçeriğinde Ele Alınacak Temel Başlıklar şu şekildedir: Kanıta dayalı uygulamalara giriş ve tarihçe Literatür tarama ilkeleri, klinik soru oluşturma Kanıt düzeyleri ve değerlendirme kriterleri ERAS protokolleri ve hızlı iyileşme uygulamaları Cerrahi enfeksiyonların önlenmesi Anesteziyoloji ve yaşlı cerrahisinde kanıta dayalı uygulamalar Psikolojik hazırlık, ağrı ve bulantı-kusma yönetimi Madde bağımlısı hastaların yönetiminde özel uygulamalar Hipotermi, laparoskopi ve açık cerrahide güncel yaklaşımlar Hasta güvenliği ve hasta-aile eğitimi Yenidoğan ve jinekolojik cerrahide özel bakım uygulamaları Beyin ve sinir cerrahisinde kanıta dayalı bakım Yapay zeka ve karar destek sistemlerinin kullanımı Engeller ve çözüm önerileri Etik, kültürel ve sosyal faktörlerin uygulamaya etkisi |
|
Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;
1) Kanıt düzeylerini sınıflandırabilecektir. 2) Yanıtlanabilir klinik soru oluşturabilecektir. 3) Kanıta dayalı uygulamaları ve önemini açıklayabilecektir. 4) Kanıta dayalı araştırmaların kanıt düzeylerini değerlendirebilecektir. 5) Literatür taraması yapabilecektir. 6) Araştırma sonuçlarını klinik kararlara entegre edebilecektir. 7) Kanıta dayalı rehberleri eleştirel bakış açısıyla değerlendirebilecektir. 8) Kendi mesleki uygulamasında kanıta dayalı bir bakım planı geliştirebilecektir. 9) Farklı hasta gruplarında (çocuk, yaşlı, gebeler vb.) kanıta dayalı uygulamaların adaptasyonunu analiz edebilecektir. 10) Kanıta dayalı uygulamalara yönelik kültürel, etik ve sosyal engelleri tanımlayabilecektir. |
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
| 1) | Dersin Giriş, Amaç ve Hedefleri; Literatür Tarama İlkeleri, Konu Belirleme, Sunum Hazırlama; Kanıta Dayalı Uygulamalara Giriş ve Tarihçe | Makaleler Ders sunumu Video materyalleri Kitap bölümleri |
| 2) | ERAS Protokolleri (Fast Track) | Makaleler Ders sunumu Video materyalleri Kitap bölümleri |
| 3) | Cerrahi Alan Enfeksiyonlarının Önlenmesinde Kanıta Dayalı Uygulamalar | Makaleler Ders sunumu Video materyalleri Kitap bölümleri |
| 4) | Kanıta Dayalı Uygulamalar ile Ameliyata Psikolojik Hazırlık | Makaleler Ders sunumu Video materyalleri Kitap bölümleri |
| 5) | Anesteziyolojide ve Yaşlı Cerrahisinde Kanıta Dayalı Uygulamalar | Makaleler Ders sunumu Video materyalleri Kitap bölümleri |
| 6) | Ameliyat Sonrası Bulantı-Kusma ve Akut Ağrı Kontrolünde Kanıta Dayalı Uygulamalar | Makaleler Ders sunumu Video materyalleri Kitap bölümleri |
| 7) | Madde Bağımlısı Hastalarda Anestezi ve Kanıta Dayalı Uygulamalar | Makaleler Ders sunumu Video materyalleri Kitap bölümleri |
| 8) | ARA SINAV | |
| 9) | İstenmeyen Hipotermi ve Laparoskopik/Açık Cerrahide Kanıta Dayalı Uygulamalar | Makaleler Ders sunumu Video materyalleri Kitap bölümleri |
| 10) | Cerrahide Hasta Güvenliği ve Hasta-Aile Eğitiminde Kanıta Dayalı Uygulamalar | Makaleler Ders sunumu Video materyalleri Kitap bölümleri |
| 11) | Beyin ve Sinir Cerrahisinde Kanıta Dayalı Uygulamalar | Makaleler Ders sunumu Video materyalleri Kitap bölümleri |
| 12) | Kanıta Dayalı Cerrahi Karar Vermede Yapay Zeka ve Karar Destek Sistemleri | Makaleler Ders sunumu Video materyalleri Kitap bölümleri |
| 13) | Yenidoğan Cilt Bakımında ve Basınç Yarasını Önlemede Kanıta Dayalı Uygulamalar | Makaleler Ders sunumu Video materyalleri Kitap bölümleri |
| 14) | Kanıta Dayalı Cerrahi: Engeller ve Çözümler | Makaleler Ders sunumu Video materyalleri Kitap bölümleri |
| 15) | FİNAL SINAVI |
| Ders Notları / Kitaplar: | Hemşirelik ve Sağlık Bakımı Profesyonelleri için Araştırma ve Kanıta Dayalı Uygulamaya Giriş (Çeviri Editörü Doç.Dr. Sultan Ayaz) Kanıta Dayalı Rehberleriyle Tamamlayıcı ve Destekleyici Uygulamalar (Prof. Dr. Mürüvvet Başer, Prof. Dr. Sultan Taşçı) |
| Diğer Kaynaklar: | Ayhan Y, Kocaman G, Bektaş M, (2015) Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeği”nin Türkçe’ye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi Sayı; 17(2-3): 21-35 Çakmak S, Küçük Özer E, Kapucu S, Koç M, Kahveci R, (2017) Hemşirelik öğrencilerinin kanıta dayalı uygulamalarına ilişkin farkındalıklarının belirlenmesi. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi Sayı ;4(2), 1–12 Kocaman G, (2003) Hemşirelikte kanıta dayalı uygulama. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi,Sayı 2; 61-69 Malkoun M, Huber J, Huber D. A comparative assessment of interface pressures generated by four surgical theatre heel pressure ulcer prophylactics. Int Wound J. 2012 Jun;9(3):259-63. doi: 10.1111/j.1742-481X.2011.00865.x. Ovayolu N, Kaplan Ö, Ovayolu Ö, (2009) Hemşirelikte kanıta dayalı uygulama, Nefroloji Hemşireliği Dergisi,Sayı;6/1-2 Öztürk Çopur E, Kuru N, Canbolat Seyman Ç, (2015) Hemşirelikte Kanıta Dayalı Uygulamalara Genel Bakış. Journugal of Healt and Nursing Management. Sayı ;2(1) Usluoğlu H, Güngörmüş Z, (2018) Kanıta dayalı hemşirelik. Social Sciences Studies Journal, Vol:4/21 Yılmaz M, (2005) Hemşirelik bakım hizmetinin kalitesini geliştirme yolu olarak kanıta dayalı uygulama. C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, Sayı;9 (1) Yılmaz D, Düzgün F, Dikmen Y, (2018) Hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumlarının incelenmesi. ACU Sağlık Bilimleri Dergisi Yılmaz E, Çeçen D, Aslan A, Kara H, Toğaç Kızıl H, Mutlu S, (2018) Cerrahi Kliniklerde Çalışan Hemşirelerin Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutumları ve Araştırma Kullanımında Algıladıkları Engeller. Hemşirelikte Eğitim Ve Araştırma Dergisi Sayı;15 (4): 235-341 Yurtsever S, Altıok M, (2006) Kanıta Dayalı Uygulamalar ve Hemşirelik. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. Sayı; 20(2) Zaidi SRH, Sharma S. Pressure Ulcer. [Updated 2024 Jan 3]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK553107/ |
| Ders Öğrenme Kazanımları | 1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Program Kazanımları |
| Etkisi Yok | 1 En Düşük | 2 Orta | 3 En Yüksek |
| Dersin Program Kazanımlarına Etkisi | Katkı Payı |
| Değerlendirme Yöntemleri ve Kriterleri | Aktivite Sayısı | Katkı Payı |
| Küçük Sınavlar | 2 | % 40 |
| Final | 1 | % 60 |
| Toplam | % 100 | |
| Aktiviteler | Aktivite Sayısı | İş Yükü |
| Ders Saati | 14 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışması | 14 | 62 |
| Ara Sınavlar | 2 | 2 |
| Final | 1 | 1 |
| Toplam İş Yükü | 93 | |